یوزپلنگ ایرانی یا یوز آسیایی (با نام علمی Acinonyx jubatus venaticus) یکی از نادرترین زیرگونههای یوزپلنگ در جهان است که تنها در ایران باقی مانده است. این گربهسان زیبا و بسیار سریع، در گذشته از شبهقاره هند تا شبهجزیره عربستان پراکنده بود، اما امروزه زیستگاههای آن تنها به بخشهایی از دشتهای مرکزی ایران مانند توران، میاندشت و نایبندان محدود شدهاند.
جمعیت
جمعیت یوز ایرانی بهشدت کاهش یافته و کمتر از ۳۰ فرد از آن در طبیعت باقی مانده است. مهمترین تهدیدهای بقای آن شامل تخریب زیستگاه، کمبود طعمه (مانند آهو و جبیر)، تصادفات جادهای و شکار غیرقانونی است.
با وجود مشکلات، پروژههایی مانند «پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی» تلاش دارند با افزایش آگاهی مردم، حفاظت از زیستگاه و پرورش در اسارت، از انقراض کامل این گونه ارزشمند جلوگیری کنند.
یوز ایرانی نماد ملی قدرت
یوز ایرانی به عنوان نماد ملی حفاظت از تنوع زیستی در کشور شناخته میشود و تصویری از آن حتی روی پیراهن تیم ملی فوتبال ایران نیز نقش بسته است.
